pendule
Pendule Klok

Pendule is een ander woord voor slinger, een pendule klok kan daarom ook een slingeruurwerk genoemd worden. De eerste Pendule klok werd in 1656 gebouwd door de Nederlandse wetenschapper Christiaan Huygens. Voordat hij dit type klok bouwde waren er enkel mechanische klokken. De mechanische klokken hadden een tijdsvariatie van circa 15 minuten per dag. Christaan Huygens wist dit met zijn slingeruurwerk terug te brengen tot slecht 15 seconden per dag. Hierdoor was dit uurwerk zoveel beter, dat zelfs bestaande klokken van dit uurwerk werden voorzien. Het gebruik van een pendule ziet er prachtig uit en heeft het kenmerkende tik-tak klok geluid die door het huis klinkt. Erg kenmerkend en doet veel mensen aan hun jeugd en ouders denken.

Energiebron
Als je een slinger pendule een zetje geeft zal deze na een aantal keer slingeren zijn energie verliezen en stil komen te staan.

Pendule veer
Pendule veer

Hierdoor zou de klok steeds langzamer gaan lopen, waarna deze tot stilstand komt. Dat is uiteraard niet wenselijk. Om dit te voorkomen is een pendule klok voorzien van een energiebron. Deze energiebron bestaat bij de eerdere klokken uit een (aantal) gewicht(en) die aan een kabel of ketting hangen. Latere klokken zijn meestal voorzien van een opgespannen veer.

echappement pendule
Echappement Pendule

Echappement
Om te voorkomen dat al de energie van een gewicht of gespannen veer in één keer vrijkomt wordt een “Echappement” gebruikt. Dit systeem zorgt dat de pendule steeds een klein beetje energie krijgt zodat de klok blijft lopen. Zonder een echappement zou de pendule klok op hol gaan.

De werking van de echappement is behoorlijk eenvoudig. Het uurwerk drijft een kroonrad aan waar de tanden van het echappement in grijpen. De tanden staan onder een hoek waardoor deze om en om worden aangedreven door het kroonrad en daardoor tevens het kroonrad afremmen. De echappement maakt daardoor een heen-en-weer gaande beweging.

Pendule Afstellen
Een klok moet uiteraard altijd de juiste tijd aangeven. In geval van een slingeruurwerk is dit een secuur en soms tijdrovende taak. De slinger van de klok dient in een bepaalde periode heen en weer te slingeren. Dit heet de slingertijd. Om de slingertijd te kunnen afstellen zit er op de meeste pendules een klein gewichtje waarmee de slinger een klein beetje langer of korter gemaakt kan worden. Als de klok achter loopt kun je de slinger wat korter maken, indien deze voor loopt dan maak je de slinger wat langer.

Engelstalig filmpje over de werking van de Pendule klok

Plaats een Reactie